‘Vietnam door bril van Nederlandse varkensdierenarts’

Op het eerste gezicht lijkt Vietnam misschien geen voor de hand liggende locatie te zijn voor een internationaal congres over varkensgezondheid. Een groot deel van de varkensproductie vindt er nog plaats op backyard farms. Toch bleek al snel dat dit begrip daar anders wordt ingevuld dan wij in Nederland gewend zijn: bedrijven met tachtig tot honderd zeugen of ruim duizend vleesvarkens worden in Vietnam nog steeds onder backyard farming geschaard.

Ook de manier waarop varkens worden geslacht en verwerkt, maakte indruk. Grote, centraal georganiseerde slachterijen zoals wij die kennen, zijn er veel minder zichtbaar. Veel gebeurt kleinschalig. Het uitsnijden vindt regelmatig plaats op lokale markten bij temperaturen van boven de 30 graden Celsius. Vanuit ons perspectief op voedselveiligheid en ketenbeheersing is dat op zijn minst opmerkelijk. Tegelijkertijd laat het zien hoe sterk de lokale marktstructuur en consumptiecultuur kunnen verschillen van de Europese situatie.

Dat neemt niet weg dat Vietnam tot de grote varkens producerende landen ter wereld behoort. Bovendien is de sector volop in ontwikkeling. Juist die combinatie — traditionele productievormen naast snelle modernisering — maakt het land interessant voor iedereen die zich bezighoudt met varkensgezondheid, bedrijfsontwikkeling en dierlijke productie.

Een ander opvallend moment vond al plaats tijdens de heenreis. Vlak voor de landing in Vietnam werden we gewezen op de risico’s van het meenemen van varkensvlees dat besmet zou kunnen zijn met Afrikaanse varkenspest. Omdat we vanuit Parijs vlogen, werden we gezien als reizigers uit een positief gebied. Alle vleeswaren moesten daarom aan boord blijven. Op de terugweg hoorden we daarentegen niets over vergelijkbare maatregelen, terwijl Afrikaanse varkenspest ook in Vietnam op grote schaal voorkomt. Het illustreert hoe verschillend landen omgaan met risicocommunicatie en bioveiligheid.

De verschillen tussen de Europese en Vietnamese varkenssector zijn groot. Toch is juist dat leerzaam. Vietnam laat zien hoe een sector zich ontwikkelt onder andere omstandigheden, met andere structuren en andere uitdagingen. Voor de Nederlandse varkenssector biedt dat waardevolle reflectie: op onze eigen standaarden, onze manier van werken en de thema’s waarop we internationaal van elkaar kunnen blijven leren.

Herman Prüst
Dierenarts bij Boehringer Ingelheim Animal Health