Houd zeugen koel en productief om hittestress te voorkomen

Zeugen kunnen hun lichaamstemperatuur maar beperkt reguleren. Door hun relatief dikke vetlaag en het geringe aantal zweetklieren raken zij hun lichaamswarmte moeilijk kwijt. Bovendien beschikken ze over relatief kleine longen, waardoor ook warmteafgifte via de ademhaling beperkt is. Daardoor kan een omgevingstemperatuur vanaf ongeveer 22 graden Celsius al boven hun comfortzone uitkomen.

Hittestress is niet alleen een welzijnsprobleem, maar heeft ook directe gevolgen voor de gezondheid en prestaties van de zeug.

• Lagere voeropname – Door de hitte eten zeugen minder, waardoor energietekorten ontstaan en lichaamsconditie verloren gaat.

• Verminderde productieresultaten – De vruchtbaarheid neemt af, de melkproductie daalt en de kans op uitval van biggen neemt toe. Ook verloopt het drachtig worden minder gemakkelijk.

• Verhoogd sterfterisico – Vooral hoogdrachtige zeugen lopen extra risico. Door hun verhoogde stofwisseling produceren zij meer lichaamswarmte, waardoor oververhitting kan optreden.

Praktische maatregelen

Optimaliseer het stalklimaat

Een goede ventilatie is essentieel. Ventilatoren, dakisolatie en – indien verantwoord – verneveling kunnen helpen de temperatuur te verlagen. Houd daarbij wel rekening met de luchtvochtigheid.

Zorg voor voldoende fris drinkwater

Zeugen moeten altijd onbeperkt toegang hebben tot schoon, vers en koel drinkwater. Een goede wateropname ondersteunt de warmteafvoer van binnenuit.

Geef dieren voldoende ruimte

Een lagere bezettingsgraad zorgt ervoor dat zeugen languit kunnen liggen zonder tegen elkaar aan te liggen. Hierdoor kunnen zij gemakkelijker lichaamswarmte afgeven.

Pas het rantsoen aan

Een hogere energiedichtheid maakt het mogelijk dat zeugen ondanks een lagere voeropname toch voldoende energie opnemen. Besteed daarnaast aandacht aan een optimale voorziening van vitaminen en mineralen en controleer regelmatig de kwaliteit van het drinkwater.

Voer op de koelste momenten van de dag

Verstrek het voer bij voorkeur vroeg in de ochtend en later op de avond. Op die momenten is de temperatuur in de stal lager en is de voeropname doorgaans beter.

Beperk stress tijdens warme uren

Plan werkzaamheden zoals spenen, verplaatsen of vaccineren zoveel mogelijk in de koelere delen van de dag. Extra rust helpt de dieren om de warmte beter te verdragen.

Besteed extra aandacht aan hygiëne

Warme en vochtige omstandigheden bevorderen de groei van bacteriën. Een goede reiniging en desinfectie verkleinen de kans op gezondheidsproblemen.

Let op Clostridium novyi: een stille zomerdoder

Tijdens warme perioden wordt plotselinge sterfte bij zeugen vaker gezien. Een belangrijke veroorzaker is Clostridium novyi-infectie. Deze bacterie kan vooral toeslaan bij dieren met een onregelmatige voeropname en verhoogde oxidatieve stress. De bacterie tast de lever aan en kan leiden tot een fatale sepsis. Juist tijdens warme zomerdagen neemt dit risico toe. Vaccinatie tegen Clostridium novyi kan helpen om uitbraken en sterfte te voorkomen.

Zijn er problemen met plotselinge sterfte op uw bedrijf? Vraag uw dierenarts dan naar de NovyiCheck om te onderzoeken of Clostridium novyi aanwezig is. Dit gebeurt op levermonsters van een plotseling overleden zeug. Let wel, dit moet binnen 12 tot maximaal 24 uur uitgevoerd worden. Contacteer dus zo snel mogelijk uw bedrijfsdierenarts.

Wilt u meer informatie over het preventief voorkomen van zeugensterfte op uw bedrijf? Neem dan contact op met een van onze specialisten.