Meer PRRS, meer antibiotica

Juist daarin ligt, ook binnen het nationale PRRS-plan van de Coalitie Vitale Varkenshouderij (CoViVa), een concrete kans. Wie PRRS beter beheerst, werkt niet alleen aan viruscontrole, maar ook aan gezondere biggen, minder secundaire infecties en minder behandelingen.

PRRS zet de deur open

Als PRRS op een bedrijf speelt, krijgen andere ziektekiemen zoals Streptococcus suis, Mycoplasma hyopneumoniae, APP en E. coli vaak meer kans. Het gevolg is herkenbaar: meer gezondheidsproblemen, meer behandelingen en hoger antibioticagebruik. Onderzoek bevestigt dat bedrijven met actieve PRRS-besmetting meer antibiotica nodig hebben dan bedrijven zonder PRRS-problemen. Als PRRS samenvalt met andere luchtwegproblemen, lopen de schade en de kosten vaak extra snel op.

Nieuwe grens antibioticagebruik

Dat maakt PRRS-beheersing extra actueel. In Nederland gaat de actiegrens voor antibioticagebruik bij speenbiggen vanaf 1 januari 2026 systematisch omlaag van 20 naar 15 dierdagdoseringen (DDD) tegen 2028. Voor bedrijven die nu rond die grens zitten, zal de winst vooral moeten komen uit structurele gezondheidsverbetering. PRRS-aanpak kan daarin een belangrijke rol spelen, omdat het ingrijpt op een onderliggende oorzaak van terugkerende infectiedruk en behandelbehoefte.

Forse afname

De praktijk laat zien dat het beheersen van PRRS een gunstig effect kan hebben. Uit de voorlopersgroep van Coviva blijkt dat het antibioticagebruik bij gespeende biggen met 28 procent afnam bij een adequate PRRS-aanpak. Ook Deense gegevens wijzen in dezelfde richting: bedrijven met een positieve PRRS-status gebruiken structureel meer antibiotica dan negatieve bedrijven, vooral bij zeugen en gespeende biggen. Daarmee wordt PRRS-beheersing meer dan alleen een maatregel tegen viruscirculatie; het wordt een hefboom voor bredere gezondheidswinst op bedrijfsniveau.

De kracht van een plan

Voor zeugenhouders zit de winst vooral in een planmatige aanpak. Niet reageren als de problemen al zichtbaar zijn, maar sturen op monitoring, bioveiligheid, duidelijke bedrijfsprotocollen en bescherming van dieren in kwetsbare fasen. Juist rond het werpen, de opfok en het spenen wordt vaak het verschil gemaakt. Daarbij kan, afhankelijk van de bedrijfsspecifieke omstandigheden, ook vroege bescherming van biggen onderdeel zijn van de strategie. Praktijkonderzoek laat zien dat vroege biggenvaccinatie kan samengaan met een duidelijke daling van het antibioticagebruik in de afmestfase.

Van last naar kans

Daarmee verschuift ook de blik op PRRS-aanpak. Niet als een extra opgave naast alle andere uitdagingen, maar als een thema waarop meerdere doelen samenkomen. Wie de PRRS-druk verlaagt, beperkt vaak ook het risico op secundaire infecties en vermindert zo de noodzaak tot behandelen. Dat maakt PRRS-beheersing tot een kans om diergezondheid, technische resultaten en verantwoord antibioticagebruik in één beweging te versterken.

Meer informatie over PRRS

Bronnen

1.Machado, I., et al. (2024). Assessment of changes in antibiotic use in grow-finish pigs after the introduction of PRRSV in a naïve farrow-to-finish system. Preventive Veterinary Medicine, 233, 106350.

2.Dykhuis Haden, C., Painter, T., Fangman, T., & Holtkamp, D. (2012). Assessing production parameters and economic impact of swine influenza, PRRS and Mycoplasma hyopneumoniae on finishing pigs in a large production system. AASV.

3.Nathues, H., et al. (2017). Cost of porcine reproductive and respiratory syndrome virus at individual farm level – An economic disease model. Preventive Veterinary Medicine, 142, 16–29.

4.Nieuwenhuis, N., Duinhof, T. F., & Van Nes, A. (2012). Economic analysis of outbreaks of porcine reproductive and respiratory syndrome virus in nine sow herds. Veterinary Record, 170, 225.

5.SDA Autoriteit. (2024, juni). Usage of antibiotics in agricultural livestock in the Netherlands in 2024.

6.Royal GD. (2024, december). PRRS-voorlopertraject: een mooie tussenstand.

7Jensen, V., et al. (2024). Forbrug af antibiotika i besætninger met positiv en negativ PRRS-sundhedsstatus (Notat nr. 2404). Landbrug & Fødevarer Gris.

8.Meyns, T., et al. (2020). PRRS MLV vaccination of piglets reduces antibiotic use in fattening pigs. IPVS.

MM-46461