Beter presteren met sorteren, wegen en juiste bouwstenen

De gemiddelde groeicapaciteit van moderne varkensgenetica neemt jaarlijks toe. Ook de capaciteit van vleesvarkens om voer op te nemen stijgt. Varkens met een gemiddelde voeropname van 2,3 tot 2,4 kilo voer per dag zijn eerder regel dan uitzondering. Maar met zo min mogelijk kilo's voer zo efficiënt mogelijk varkensvlees produceren blijft een uitdaging voor vleesvarkenshouders en diervoederproducenten.

'Tien jaar geleden was 800 gram per dag een superprestatie, maar nu is meer dan 1 kilo per dag geen zeldzaamheid meer', zegt vleesvarkensspecialist Gijs Vinken van Fransen Gerrits. 'Onze voeders en het voermanagement op de varkensbedrijven zijn meegegroeid, maar we zien nog steeds een enorme variatie in wat gepresteerd wordt met dezelfde voeders.'

Als biggen bij de vermeerderaar een hoge voeropname hebben en hard zijn gegroeid, is dat bepalend voor wat vleesvarkenshouders eruit kunnen halen. 'In de ideale situatie stimuleert een zeugenhouder zijn biggen maximaal om voer op te nemen en stuurt hij op een zo hoog mogelijke voeropname voor en na het spenen', licht Vinken toe.

'Een hoge levensgroei tot 25 kilo wijst op een goede gezondheid. De vermeerderaar zelf heeft daar profijt van, maar het is ook bepalend voor wat de afnemer met zijn biggen kan presteren. Ik ken vleesvarkensbedrijven waar gezonde biggen na opleg 1,4 kilo voer per dag opnemen en een groeipiek van tegen de 1.400 gram per dag bereiken', vertelt de vleesvarkensspecialist.

Zoveel mogelijk kilo's

Vleesvarkenshouders willen varkens in hun hokken die efficiënt groeien en kilo's waar de slachterij hen het beste voor betaalt. In de praktijk betekent dat varkens leveren met zoveel mogelijk kilo's vlees. 'Vlees bestaat uit spieren en dat zijn voornamelijk eiwitten', legt Fransen Gerrits-nutritionist Piet Donkers uit.

'Om maximale spiergroei te behalen, moeten varkens voldoende en de juiste bouwstenen binnenkrijgen. Vooral in de eerste zestig dagen na opleg is het opnemen van voldoende eiwitten en essentiële aminozuren noodzakelijk om de jeugdgroei bij elke genetica optimaal te kunnen benutten.'

Eiwitaanzet maximaliseren

De voeders van Fransen Gerrits zijn afgestemd op de genetische capaciteit om eiwit aan te zetten en op de werkelijke voeropname op het bedrijf. 'Gezonde varkens met een hoge voeropname kunnen goed uit de voeten met hoog geconcentreerde voeders en een grotere diversiteit aan grondstoffen', stelt de nutritionist. 'Hebben varkens een te lage voeropname, dan moeten de toegepaste voeders geconcentreerder zijn voor een zo hoog mogelijke eiwitaanzet.'

Dieren wegen en de voeropname monitoren geven inzicht en helpen bij sturen op het hoogste rendement. 'Meten is weten. Al onze klanten die hun vleesvarkens zijn gaan wegen, zien de dierprestaties toenemen', constateert Vinken. 'Als je aandacht aan het juiste besteedt en tijd investeert in wat extra werk in je stallen, dan betaalt zich dat uit. Vooruitgang zorgt voor extra werkplezier en motiveert.'

Het Vleesvarkens Informatie Model (VIM) is een tool waarmee Fransen Gerrits-adviseurs met actuele weeggegevens de geprognosticeerde en de gerealiseerde groei op een bedrijf monitoren. Zeven jaar geleden begon Donkers met de ontwikkeling van het model op basis van wetenschappelijke gegevens over de opbouw van spier, spek, organen en botten van groeiende varkens en wat daarvoor de nutritionele behoeften zijn.

Daar zijn jarenlang praktijkresultaten aan toegevoegd waardoor de voorspelbaarheid van het VIM hoog is bij verschillende praktijkomstandigheden.

Sturingsmogelijkheden benutten

'Oftewel: we kunnen goed voorspellen wat bepaalde genetica presteert met onze voeders', stelt de nutritionist. 'Door de groeipotentie op het bedrijf zelf te bepalen en de voeropname in een traject te kennen, zijn er meer mogelijkheden om te sturen op de ideale voerinhoud en de optimale schakelmomenten. Elke verbetering draagt bij aan efficiëntere groei en meer rendement.'

De energiewaarde in de voeders wordt volgens beide Fransen Gerrits-medewerkers minder relevant omdat de voeropname van vleesvarkens flink is gestegen. 'Ik vergelijk efficiënte groei van varkens wel eens met zo snel mogelijk een sterke muur metselen. De energie is de specie en de hoeveelheid eiwitten en essentiële aminozuren bepaalt de grootte van de bouwstenen', zegt Donkers.

'Door op je bedrijf zo nauwkeurig mogelijk de hoogte en het moment van de groeipiek te bepalen en de gemiddelde voeropname in te schatten of te kennen, kunnen we de behoefte aan voedingsstoffen van elke genetica prima invullen met ons voerpakket', legt Vinken uit. 'Daarom weten vooral varkenshouders die hun dieren wegen en het groeitraject monitoren steeds beter het maximale eruit te halen.'