Zeugenhouders kunnen voeropname van biggen beter wel weten

De genetica van biggen zegt niets over het best passende voerpakket op een vermeerderingsbedrijf. Dat stelt Wilfred Ten Brinke, nutritionist Varkens bij Booijink Veevoeders. 'De voeropname en het opnamepatroon van de biggen op het bedrijf zelf zijn bepalend voor de speen- en biggenvoeders die worden ingezet', licht de nutritionist toe.

Zo komt het volgens Ten Brinke op sommige vermeerderingsbedrijven voor dat biggen van kruisingen die in de praktijk bekendstaan om hun enorme vreetcapaciteit, na het spenen niet goed willen opstarten. Een omgekeerde situatie komt hij in de praktijk ook tegen: biggen van een ras met een lage opname die na het spenen onverstoorbaar doorgaan, omdat ze wel wat voer blijven opnemen.'

Het geheim zit volgens de nutritionist van Booijink Veevoeders in het gevuld kunnen houden van de darmen bij de biggen na het spenen. Dat stimuleert de darmgezondheid en houdt de vertering op gang, evenals de opname van nutriënten. Zo blijft de groei bij de biggen erin.

Het doorlopen van een soepele speenfase is allesbepalend voor de resultaten in het leven van het varken. Volgens Ten Brinke is rond het speenproces en in de opfokfase op voedingsgebied nog veel winst te behalen. 'De gemiddelde groei van biggen in de periode na het spenen tot aan het afleveren op 25 kilo ligt in Nederland al jarenlang rond de 330 gram per dag. Dit terwijl de genetische groeicapaciteit van het varken is gestegen', stelt hij. 'In de vleesvarkensfase wordt die hogere capaciteit de laatste jaren wel beter benut.'

Een goede opstart na het spenen kan volgens Ten Brinke makkelijk gemiddeld 25 tot 30 gram groei per dag meer opleveren. Deze bijna 10 procent stijging is volgens de nutritionist een eerste stap, maar zijn ambitie reikt verder. 'De groei in de opfokfase opvoeren tot 400 gram per dag is mijn doel.'

Vernieuwen met kennis

Een ruime keuze uit beschikbare vezel- en eiwitbronnen en kennis van grondstoffen en premixen heeft de nutritionist benut bij het vernieuwen van de reeks biggenvoeders. 'Daarmee zorgen we ervoor dat de biggen zowel voor als na het spenen hun darmen continu gevuld houden, waardoor het verteringsproces niet wordt verstoord door een dip in de voeropname', licht Ten Brinke toe. 'In de dagelijkse praktijk wordt in die kritieke periode (als er wat dunne mest ontstaat) juist vaak wat gas teruggenomen en een veiliger speen- en opvolgend biggenvoer ingezet. Deze zekerheid werkt in de meeste gevallen goed, maar het tempert de prestaties van de biggen.

Inzicht hebben in de voeropname van de biggen is op een vermeerderingsbedrijf van essentieel belang bij de keuze van de speen- en opvolgende biggenvoeders. Als voerschakelingen naadloos op elkaar aansluiten, dan is dat de basis voor optimale technische resultaten. 'Onze ervaring is dat het meten van de voeropname op een eenvoudige en snelle manier moet gebeuren, omdat het anders vanwege de extra druk op beschikbare arbeid niet of onzorgvuldig wordt opgevolgd', beweert Ten Brinke. 'Om informatie over de voeropname te benutten om je resultaten te verbeteren, moeten die cijfers wel kloppen. En als je ook de wateropname bij de biggen monitort, geeft dat een nog completer beeld.'

Daarom adviseert de nutritionist van Booijink Veevoeders de 1,5 kilomethode: per hok per opgelegde big 1,5 kilo voer in de bak doen en observeren wanneer de bak leeg is. Dat geeft een indruk van hoe de voeropname rond dat kritieke moment is: goed, gemiddeld of laag.

Laagdrempelige methode

'Het is een laagdrempelige methode, maar het inzetten van zakgoed maakt het uitvoeren van zo'n praktijkproef nog eenvoudiger', zegt Ten Brinke. 'Deze methode om inzicht te krijgen in de opname raden we aan bij iedere voerschakeling. Zo komt onze buitendienst samen met de varkenshouder tot de meest optimale reeks biggenvoeders op het bedrijf.'

Het belang van inzicht hebben in de voeropname versterkt Ten Brinke met een voorbeeld uit de praktijk. 'Bij een vermeerderaar bleken de biggen op de dag van het spenen prima te vreten en te drinken, maar de twee tot drie dagen erna zakte de opname van het speenvoer weg. Ons advies was toen om de voeropname bij de biggen in de kraamstal twee tot drie dagen voor het spenen extra te stimuleren. Onder meer door wat vaker verse voerporties in de bakjes te doen. Zo werd het aantal gespeende biggen met voer in hun darmen verhoogd en zagen we geen opnamedip meer in de dagen na het spenen. Die maatregel in de kraamstal leidde uiteindelijk tot 25 gram meer groei per dag in de biggenopfok.'