Investeren in gezondheid, oogsten in rendement

Tijdens het DuRock Festival van DanBred/Klasse KI was hij een van de sprekers. Denken over depop-repop begint volgens Janssen met nadenken over wat je er als ondernemer mee wilt bereiken. ‘Wat is de langetermijnvisie: wil je plussen op voerwinst, saldo en financieringsmarge, en waar denk je dan de plussen te kunnen halen op deze deelgebieden? En daar hoort dan ook de vraag bij wat er op het bedrijf moet veranderen en wat bij de ondernemer zelf.’

Een van de bedrijven die Janssen begeleid heeft, is het bedrijf van de familie Van Oort uit Moergestel. Gijs van Oort (26) liep in 2019 stage in Denemarken en zag daar het effect van een hoge gezondheidsstatus: een bedrijf dat goed en makkelijk draait. ‘Ik zei toen tegen ons pap: we moeten zelf ook eens leegdraaien.’ Die knoop werd doorgehakt toen het besluit viel om een nieuwe stal voor 2.400 vleesvarkens te bouwen. Die werd in 2024 gerealiseerd. De twee locaties van Heirbaan bv liggen in een varkensarm gebied.

In januari 2025 werden op de vleesvarkenslocatie de eerste SPF-gelten aangevoerd. Tegelijkertijd werd op de zeugenlocatie begonnen met het afvoeren van de ruim 1.600 zeugen. In mei was de zeugenstal leeg. Dat bleef drie weken ze. Negen maanden nadat de eerste SPF-gelten, die uit Denemarken zijn geïmporteerd, waren geïnsemineerd, werden de SPF-biggen verkocht. Met de overgang naar een bedrijf met een hoge gezondheidsstatus veranderde er veel op het bedrijf.

Transport en mest

‘Toen wij leeg draaiden, hebben we gekeken naar waar de grootste risico’s lagen’, aldus Van Oort. Hij noemt onder meer transport en mest. De biggen kunnen nu tijdens het afleveren niet meer terug de stal in. Verder wordt mest naar een centrale put gepompt, waardoor mestwagens op 70 meter afstand van de stallen blijven. Ook is de centrale gang gecoat, zijn de douches verbouwd en zijn bij de fokgelten dosators geplaatst, zodat meerdere voersoorten kunnen worden gevoerd en hun groei beter kan worden gestuurd.

‘De kosten en opbrengsten van depop-repop doorrekenen is complex en lastig. Daarom hebben wij een rekenmodel ontwikkeld dat de financiële impact van alle stappen en mogelijke routes inzichtelijk maakt, zoals het huren van een stal en het wel of niet drachtig aankopen van gelten’, zegt bedrijfsadviseur Janssen van aaff. Het rekenmodel maakt de financiële impact van het plan van aanpak visueel.

Janssen: ‘We brengen eerst de actuele bedrijfssituatie in kaart. Op basis van gemiddelde prijzen bootsen we vervolgens het hele traject na.’ De dierstromen en tijdslijnen van depop-repop worden in beeld gebracht en vertaald naar geldstromen. Dat geldt ook voor de noodzakelijke investeringen in stallen, de impact op de arbeidsinzet, de financiering van de depop-repop, de terugverdientijd ervan en het perspectief voor de onderneming.

‘Een ondernemer krijgt een beeld van wat hij gemiddeld kan verwachten’, geeft hij aan. Als de benodigde investeringen zijn begroot, kunnen ook meerdere scenario’s worden doorgerekend. Samenvattend noemt hij de belangrijkste winst van de rekentool: inzicht.

Janssen illustreert dat met cijfers. Wanneer bijvoorbeeld depop-repop een investering in dierstromen vraagt van tussen de 500 en 600 euro per zeug en de marge verbetert met 150 euro per zeug, dan ligt de terugverdientijd tussen de drie en vier jaar. Hetzelfde voorbeeld bij vleesvarkens. Stel dat de investering in dierstromen 50 tot 55 euro per vleesvarken vraagt en er een margeverbetering is van 20 euro per vleesvarken, dan ligt de terugverdientijd tussen de twee en drie jaar.

Boven verwachting

Bij Van Oort zijn de resultaten van depop-repop boven verwachting. ‘De eerste week dat er biggen van de nieuwe zeugenstapel geboren werden, zagen wij al verschil.’ Het aantal levend geboren biggen per worp is met ruim twee meer gestegen dan verwacht. Het uitvalspercentage in de kraamstal daalde met 2 procentpunt. Bij de vleesvarkens ligt de groei ruim 100 gram hoger. De voederconversie verbeterde met bijna 0,20 VC.

Lees ook de blog van Anne Staadegaard: ‘Na depop volgt toch repop?’

Naast de technische meevallers, zegt Van Oort dat er meer werkplezier is in de stal en het werpproces nu sneller verloopt. ‘We passen nu rotatiekruising toe. De invloed van nieuwe genetica en hoge gezondheid zijn veel groter dan verwacht.’ Tegenvallers waren er ook. Hij noemt het insemineren van de fokgelten in groepen. ‘Dat hield met tien dieren per uur wel op.’ En het vele schoonmaken en de arbeidspiek, doordat gelijktijdig werd verbouwd en er moest worden schoongemaakt.

Getallen zijn geduldig, merkt Janssen op. Volgens hem zit de crux van depop-repop in de gestructureerde manier van werken. ‘De grootste uitdaging is om die werkwijze vol te houden.