Luxe start is groot pluspunt voor pas gespeende big

Met gespeende biggen zijn in de afgelopen decennia best veel onderzoeken uitgevoerd. ‘Maar meestal gaat het dan om het effect van veilige voeders om speendiarree te voorkomen’, weet specialist varkenshouderij Sanne Hermans van Fransen Gerrits. ‘Bij onze klanten heeft het eenmalig verstrekken van een prestarter gevoelsmatig al een plus. Met dit onderzoek wilden we dat graag feitelijk onderbouwen.’

In haar onderzoek is HAS-student Meike Verbeeten aan de slag gegaan om het effect van een prestarter nader te bestuderen. Dat onderzoek heeft ze op twee zeugenbedrijven uitgevoerd. Op het eerste zeugenbedrijf werden de biggen na het spenen in twee groepen van in totaal circa 350 biggen verdeeld. De ene groep kreeg, zoals standaard op dit bedrijf, vóór en na het spenen hetzelfde voer. De proefgroep kreeg extra eenmalig 150 gram prestarter per big onderin de voerbak.

Alle biggen werden direct bij opleg gewogen, en vervolgens op dag 7 en dag 21. Ook al het speenvoer werd afgewogen. Bij de start wogen de biggen in de proefgroep gemiddeld 6,82 kilo, tegenover 7,03 kilo voor de biggen in de controlegroep. Het effect van de 150 gram prestarter was groot. De totale voeropname, die met 1,32 kilo in de eerste week al hoog was, steeg met de prestarter door naar 1,42 kilo per big.

Lees ook: Zeugenhouders kunnen voeropname van biggen beter wel weten

Die hogere voeropname kwam ten goede aan de groei van de biggen. Die steeg in de eerste week direct met 21 gram per dag, om uit te komen op 178 gram per dag. Hiertegenover staat 157 gram per dag voor de controlegroep. In deze eerste week was de voerconversie in de proefgroep 1,2, tegenover 1,32 in de controlegroep. Ook van dag 7 tot 21 steeg de groei in de proefgroep behoorlijk: de groei was maar liefst 359 gram per dag, tegenover 289 gram bij de controlegroep.

Kleiner verschil bij afleveren

Verder waren de biggen in de proefgroep bij aanvang 200 gram lichter dan de biggen in de controlegroep, blijkt uit het onderzoek van Verbeeten. Op dag 35 was dit verschil nog slechts 100 gram, terwijl de gewichtsverschillen tussen lichte en zware biggen doorgaans juist toenemen in de biggenopfok. Een ander voordeel is dat de mestscore van de biggen in de proefgroep beter was en er minder behandelingen nodig waren.

Op het tweede bedrijf was het effect van de prestarter zo mogelijk nog duidelijker. Hier kregen de biggen vóór het spenen een prestarter en op de dag van spenen ook nog 100 gram prestarter. Om het effect van extra prestarter te testen, werd een onderzoeksgroep met de lichtste biggen gemaakt. Dit waren biggen die 5,8 kilo wogen op het moment van spenen. De biggen in de controlegroep waren met 7,1 kilo flink zwaarder. De biggen in de proefgroep kregen op de dag van het spenen eenmalig 300 gram prestarter.

Hoge opname en groei

De extra prestarter had een groot effect op de voeropname. In de eerste veertien dagen nam de proefgroep 300 gram extra voer op. De lichtste biggen groeiden in de eerste week daardoor bijna twee keer zo hard als de biggen in de controlegroep. Ze behaalden een groei van 138 gram per dag, tegen 75 gram per dag bij de zwaardere controle biggen.

Na de eerste week verdween dit verschil en langzaam haalden de zwaardere biggen hun groei weer in. Van opleg tot dag 35 komen de zware biggen tot een groei van 347 gram per dag. Maar de biggen die bij de start maar liefst 1,3 kilo lichter waren, volgen op korte afstand met 335 gram per dag. Daarbij is hun voerconversie met 1,4 beter dan de 1,43 van de controlebiggen. Opvallend is dat de uitval bij lichte biggen beperkt bleef tot 2,1 procent.

‘Eenmalig een kleine hoeveelheid prestarter geven aan de biggen pakt dus heel positief uit’, concludeert de HAS-studente. ‘Het verhoogt niet alleen de groei, maar verlaagt ook de voerconversie en de uitval kan flink dalen.’ Beide bedrijven waar de stagiaire haar onderzoek heeft uitgevoerd, zijn doorgegaan met de inzet van de prestarter.

De positieve resultaten van dit onderzoek laten zien dat de inzet van een prestarter de biggen helpt om goed op te starten’, vult Hermans aan. ‘Het loont om eenmalig een kleine hoeveelheid prestarter te voeren. We gaan hier verder onderzoek mee uitvoeren. Mogelijk kun je het nog wat langer doorvoeren en waarschijnlijk hebben ook de zware biggen er voordeel van.’

Ruim elfduizend keer wegen
Onderzoeken wat het effect van een prestarter is op de groei van gespeende biggen kost veel tijd. Iedere gespeende big in het onderzoek is hiertoe vier keer gewogen. In totaal betekent dit dat student Meike Verbeeten van HAS green academy 11.782 keer een big heeft gewogen. Ook al het biggenvoer moest op de weegschaal. Tijdens het onderzoek heeft de stagiaire in totaal 8.061 kilo voer afgewogen en aan de biggen gevoerd.