Vruchtbaarheid managen in de zomer

Opvallend is dat de impact sterk verschilt tussen bedrijven. Uit analyses van de 25 procent best presterende bedrijven binnen de Progress Monitor blijkt dat de eerste negatieve effecten al optreden bij een gemiddelde maximale buitentemperatuur boven de 22 graden Celsius in een week.

Eerder onderzoek van Topigs Norsvin wijst erop dat vooral de laatste weken van de lactatie en de omstandigheden in de inseminatiestal hierbij cruciaal zijn. De vraag is dan ook: welke maatregelen maken het verschil en hoe borgen we, ondanks de hitte, voldoende en vitale worpen over vier maanden?

Let in de kraamstal op:

Voeding

• Voer in de zomer minstens drie tot vier keer; niet meer dan 2,5 kilo voer per keer. Begin altijd met een schone trog. Verhoog de voerfrequentie en verlaag de portiegrootte om de metabole warmteproductie te minimaliseren.

• Verplaats het voeren naar de vroege ochtend en de late middag of avond.

• Zet een goed verteerbaar lactovoer in, waarmee je streeft naar een maximale nutritiëntenopname.

• Zeugen drinken meer water onder warme omstandigheden en overtollig voer in de troggen bederft gemakkelijker als het langer in het water blijft liggen. Overgebleven voer + water + warmte = verminderde voeropname door zeugen.

Water

• Zorg voor een watergift van minimaal 4 liter per minuut per nippel.

• Controleer of alle zeugen in de afdelingen voldoende water kunnen krijgen tijdens het voeren (waterdruk voldoende?).

• Als dit niet of minimaal lukt, geef de zeugen dan extra water in de trog. Dit met een extra leiding en een extra kraan.

• Het water moet schoon, helder en fris zijn.

Temperatuur

• Laat bij te warme temperaturen de temperatuur dalen door extra te koelen en te vernevelen.

• Streef naar zoveel mogelijk luchtverversing bij de zeugen en zorg voor zoveel mogelijk frisse lucht bij de kop van de zeug.

• Biggenlampen zijn een extra warmtebron in het hok. Kijk of deze eerder uit kunnen. Let bij alle aanpassingen goed op het liggedrag van de biggen. Ze moeten in het nest blijven liggen. Een onderkruip kan hierbij een extra hulpmiddel zijn.

• Voorkom rechtstreekse inval van zonlicht op de zeugen.

• Naast hittestress voorkomen is het van belang dat de voeropname van de zeugen in lijn is met de het aantal biggen dat ze moeten spenen. Zeker voor de jonge zeugen kan dit een extra punt van aandacht zijn. Indien nodig, kijk dan ook gericht naar de combinatie maximale voeropname van de jonge zeug en het aantal biggen dat ze kan spenen onder deze omstandigheden.

Let in de inseminatiestal op:

Voeding

• Voer meerdere keren per dag, indien nodig drie tot vier keer per dag kleinere porties om de totale dagelijkse voeropname vanaf het spenen tot het insemineren te verhogen.

Water

• Zorg voor een minimale watergift van 1,5 liter per minuut per nippel. Controleer of alle zeugen in de afdelingen voldoende water kunnen krijgen tijdens het voeren (waterdruk voldoende?).

• Het water moet schoon, helder en fris zijn.

Temperatuur

• De temperatuur mag maximaal 21 graden Celsius zijn.

• Laat de temperatuur dalen door extra te koelen en te vernevelen.

• Streef naar zoveel mogelijk luchtverversing bij de zeugen en zorg voor zoveel mogelijk frisse lucht bij de kop van de zeug zonder tocht te creëren.

• Voorkom rechtstreekse inval van zonlicht op de zeugen.

Beerstimulatie

• Beschik over voldoende en actieve beren en huisvest ze niet in de inseminatiestal. Meerdere beren zorgen er niet alleen voor dat ze actiever blijven, maar ook dat de totale tijdsduur van de beerstimulatie in de afdeling korter wordt.

• Help de zeugen in de benen tijdens de beerstimulatie.

• Voer de beerstimulatie twee keer per dag op de koelere momenten.

Spermagebruik

• Neem niet meer sperma mee de stal in dan nodig.

• Gebruik een opslag die beschermt tegen zonlicht en de hoge temperatuur in de afdeling. Wanneer de temperatuur van het sperma boven de 20 graden Celsius komt, heeft dit een negatief effect op de houdbaarheid.

Verhoog het aantal inseminaties in de warme weken

Ondanks intensieve managementmaatregelen blijft het drachtpercentage in warme perioden doorgaans onder druk staan. Tussen bedrijven zijn daarbij duidelijke verschillen zichtbaar. Om het gewenste aantal worpen later in het jaar toch te behalen, is het verstandig om tijdens deze warme weken het aantal inseminaties bewust op te schalen. Analyseer de resultaten van je eigen bedrijf over de afgelopen jaren om te bepalen hoe groot dit effect bij jou is. In de praktijk blijkt een verhoging van 5 tot 10 procent extra inseminaties meestal een passend uitgangspunt.