‘Kansen pakken of de krenten uit de pap laten eten?’

In Polen wordt inmiddels 60 tot 70 procent van de varkenshouderij gestuurd via strakke integratiemodellen. Neem een reus als Goodvalley: 20.000 zeugen, 11.000 hectare grond en 1.300 medewerkers. Zij hebben de ultieme circulaire keten gebouwd, van eigen voerteelt en biogas tot een eigen vleesmerk in het schap.

Biosecurity is hier een absolute obsessie, door schade en schande geleerd. Vrachtwagens worden tot 60 graden verhit tegen Afrikaanse varkenspest. Waarom? Omdat ze dondersgoed weten dat in zo’n gesloten keten één zwakke schakel direct het hele systeem platlegt.

Wereldwijde realiteit

De ontwikkeling naar integratie is de wereldwijde realiteit. De wereldmarkt telt ergens rond de 70 miljoen professioneel gehouden zeugen, grotendeels in handen van gigantische integrators. Kijk naar het Chinese Muyuan (3 miljoen zeugen), dat ‘Meat Industry Complexes’ bouwt waar op één locatie 90.000 zeugen worden gehouden. Zij domineren omdat ze genetica, voer, gezondheid en slachterij in één hand houden.

En wij in Nederland? Wij blijven liever nuchtere, trotse en vooral zelfstandige ondernemers. En terecht. Die onafhankelijkheid is onze grootste kracht. Wij kunnen razendsnel schakelen, halen door puur vakmanschap het maximale uit onze koppels en weigeren een loonwerker in eigen stal te worden. Geen logge protocollen van een anonieme directie, maar puur vakmanschap en de vrijheid om je eigen koers te varen. Dat is de krent in de pap van het Nederlandse ondernemerschap.

Maar die vrijheid heeft een schaduwzijde. Omdat we zo gewend zijn om alles zelf te fixen, opereren we te veel als losse eilandjes. En juist daar laten we keihard rendement liggen.

Eilandjescultuur op het erf

Kijk maar eens wie er bij u over de vloer komen: de voeradviseur, dierenarts, fokkerijspecialist, accountant en ikzelf voor de hygiëne. Allemaal topprofessionals, maar we werken te vaak op ons eigen eiland. Loopt het ergens stroef? Dan wijst de voerman naar de genetica, de fokkerijman naar de gezondheid en de dierenarts naar de biosecurity. We werken elkaar niet bewust tegen, maar we creëren wel faalkosten. De integrators in de wereld hebben dit opgelost door al die afdelingen hard aan elkaar te koppelen.

We hoeven de megastallen uit China echt niet blind te kopiëren, want dat past niet bij ons en onze markt. Maar we moeten er wel van leren. Als u uw kostbare onafhankelijkheid wilt behouden, zult u de voordelen van zo’n integratie zélf moeten organiseren.

Data delen

Sloop de schotten tussen uw adviseurs en dwing ons aan één tafel. Laat ons samen één integraal plan maken voor uw rendement. Deel data openlijk. Als ik als hygiënespecialist uw stal- en gezondheidsdata realtime zie, stem ik mijn protocollen veel scherper af op de actuele ziektedruk op uw bedrijf. En durf ons vervolgens aan te spreken op het gezamenlijke eindresultaat onder de streep.

Tijdens het EPP-congres werd een hard cijfer gedeeld: maar liefst 75 procent van het succes in de varkenshouderij wordt bepaald door management en samenwerking; slechts 25 procent is puur markteconomie. Juist netwerken over de grens opent je ogen. Dat is de kracht van de EPP. Als Nederlands bestuurslid en penningmeester nodig ik u dan ook van harte uit om lid te worden van deze club. Noteer alvast in uw agenda: het volgende EPP-congres is van 26 tot en met 28 mei 2027 in het Belgische Oostende.

Als adviseurs moeten wij stoppen met onze eilandjespolitiek. Maar de eerste stap ligt bij u. Behoud uw onafhankelijkheid, profiteer van uw flexibiliteit, maar word vanaf vandaag de regisseur van uw eigen erf. Want als we met elkaar de krenten niet zelf uit de pap vissen, doet een wereldwijde integrator het vroeg of laat voor ons.

Mart Klijn
Manager HyCare Coaches Europa