'De kracht en onmacht van openheid'

De keuze om dat te doen is vrijwillig. Hoewel, sociale druk en het erbij willen horen, spelen natuurlijk ook een rol. Ben je eenmaal opgeslokt door de algoritmes, dan is het zo verslavend dat je bijna geen moment rust meer krijgt. Het is niet vol te houden om constant op de toppen van je kunnen jezelf te moeten ophemelen. Bovendien ligt misbruik van je openheid op de loer.

Toch lijkt zoiets wel het lot te worden van veehouders, transporteurs en andere partijen in de vleesketen. Rust krijgen ondernemers in de veebranche nauwelijks. Ze moeten continu beter presteren om consumenten optimaal te kunnen blijven bedienen en de kostprijs te beheersen. Dat is uitdagend en vol te houden, als er tenminste een boterham mee verdiend kan worden.

Gelukkig zijn er jongelingen die het varkensvak prachtig vinden en hun schouders eronder zetten. Ik verneem nogal eens dat ze trots zijn op het feit dat ze een steentje bijdragen aan het gezond voeden van mensen dicht bij huis, Europees en wereldwijd. Bovendien willen ze vernieuwen en mee veranderen, als de markt dat vraagt en het beleid dat mogelijk maakt. Maar om hun trots te blijven ventileren naar de maatschappij gaat velen te ver. Hetzelfde geldt voor de jongeren die dieren transporteren of in de vleesverwerking actief zijn.

Is dat een teken van bescheidenheid of zijn ze kopschuw? Ik denk het laatste. Als je transparant bent en je hoofd boven het maaiveld uitsteekt, ben je kwetsbaar. Plaats je een realistisch beeld, waarbij dieren een schrammetje hebben, je een corrigerende tik uitdeelt of hokverrijking niet goed zichtbaar is, dan is dat telkens nieuwe brandstof voor actiegroepen.

De Wet open overheid speelt ze eveneens in de kaart en is verworden tot een soort ‘angstgegner’ voor de veehouderij. Wettelijke transparantie is voor de ene partij de nectar en voor de ander het verlammende gif. Mijn wens: het boerenverstand en de -wijsheid dienen weer te gaan regeren in ons kikkerlandje.

Jos Thelosen
Coördinerend redacteur bij Varkens