Open innovatie

Op 24 november staan er twee bijeenkomsten in mijn agenda. Beiden gaan ze over een nieuwe varkenshouderij. Beiden zijn een zoektocht naar nieuwe verbindingen. Beiden georganiseerd door partijen die je een paar jaar terug zeker niet had verwacht. De varkenshouderij heeft het lef en de openheid om samen met nieuwe partijen de toekomst in te vullen. Kunstenaars en maatschappelijke organisaties als dierenbescherming en Natuur& milieu doen daar uit volle overtuiging in mee. Openheid lijkt een sleutelbegrip in zoektocht naar toekomstige vormen van varkenshouderij.

De eerste bijeenkomst is georganiseerd door Natuur & Milieu. Samen met Foodlog en varkenshouders zijn ze op zoek naar “Een andere varkenshouderij”: een varkenshouderij met een directe link tussen varkenshouder en consument. Een directe verbinding, die vraagt om openheid. Hoe bereik je als varkenshouder die consument? En minstens zo belangrijk, hoe bereikt die consument u als de varkenshouder? Met aanwezigen van zowel boeren als consumenten gaan ze op zoek. Donderdag is het debat, maar daarna kunt u de zoektocht op Foodlog volgen, en er over meepraten. Een open uitnodiging!

Tegelijkertijd, zo’n 80 kilometer zuidelijker, gaan andere mensen met min of meer dezelfde vraag aan de gang. Kunstenaars, filosofen, wetenschappers, medici, bouwers, boeren en beleidsmakers praten samen over “het onlosmakelijke verbond tussen mens en varken”. Wat houdt die verbinding eigenlijk in? En kunnen we de vervreemding tussen mens en varken ook teniet doen? Hier gaat het initiatief uit van Meating -een kunstexpositie- samen met het Landbouw Innovatiefonds Brabant en ZLTO. Kunstenaars en boeren ondernemers: een mooie combinatie. Het is zoals Hans Huijbers het vorig jaar al noemde: “een veehouderij met nieuwe vrienden”.

Openheid is meer dan ‘vrienden’ maken. Openheid is een absolute voorwaarde voor innovatiekracht. Innovatie vraagt opening in viervoud, zo schreven in 2008 vijf hoogleraren voor de Wetenschappelijke Raad voor het regeringsbeleid in het rapport ”Innovatie vernieuwd. Opening in viervoud”. Werkelijke innovatiekracht vraagt om een klimaat met opening naar nieuwe gebieden, opening naar samenwerking, openheid voor verrassing en onzekerheid en opening voor uitdagers.

Het vraagt lef om midden in onzekere tijden en felle discussies die openheid te houden. De openheid die je ziet in deze twee bijeenkomsten- en in veel meer initiatieven in en om de varkenshouderij- is wat mij betreft dus echt een teken van kracht. Kracht en lef van een innovatieve sector!

Onno van Eijk
Senior onderzoeker WUR