Overstap naar naaldloos draait om arbeidsgemak en diervriendelijkheid

Net als zijn vijf medewerkers is Jasper Pierik nog volop in de twee zeugenstallen in Ruurlo aan het werk. Bij de deur naar de hygiënesluis hangt een A4'tje met zijn 06-nummer. 'Ik kom eraan, maar moet nog even douchen', krijgt Farm Coach Lennert Teuwen van MSD Animal Health Nederland te horen. Deze middag bespreken ze Pieriks ervaringen met ruim een half jaar naaldloos toedienen van het combinatievaccin tegen circo en mycoplasma.

Na de douchebeurt en het omkleden vertelt Pierik dat zijn ruim 1.500 zeugen vrij zijn van PRRS, App en mycoplasma. 'Toch laat ik de biggen op mijn vermeerderingsbedrijf met de hoogste SPF-status vaccineren tegen circo en mycoplasma', licht hij toe. 'We geven ze extra bescherming mee voor het geval ze bij onze afnemers in Duitsland tegen die infecties aanlopen.'

Voorheen werkte Pierik met twee entstoffen van verschillende vaccinproducenten. Die werden intramusculair bij de biggen in de kraamstallen toegediend. Maar van die dubbele prik hadden naar zijn idee te veel dieren zichtbaar last: 'Biggen met zo'n entreactie bleven lang in hun nest liggen, oogden lusteloos en gingen minder vaak naar de uier om te drinken.'

Samen met varkensdierenarts Marrina Schuttert van De Varkenspraktijk zocht Pierik naar een praktisch en effectief alternatief dat dier- en arbeidsvriendelijk is en qua kosten zeker niet duurder mag zijn. Het in de huid vaccineren met een kleine hoeveelheid entstof zonder naalden te hoeven wisselen zou een optie kunnen zijn.

'Handelaar keurt het goed'

Toen het kant-en-klare combinatievaccin tegen circo en mycoplasma voor intradermale toediening van MSD Animal Health begin 2025 op de Nederlandse markt kwam, was dat voor Pierik het sein ermee te beginnen. 'Ook mijn handelaar heeft het goedgekeurd.'

Begin dit jaar werd het volledige proces van naaldloos vaccineren van zijn biggen met de IDAL 3G door de bedrijfsbegeleider van MSD Animal Health gedemonstreerd. Teuwen: 'Ik benadruk altijd het belang van het op lichaamstemperatuur zijn van het vaccin voordat het entproces start.'

Vaccinflesjes in lauwwarm water

Pierik geeft aan de benodigde vaccinflesjes tijdig in lauwwarm water te leggen op de dinsdagochtenden dat ze koppels van circa 2.500 biggen vaccineren. Om de week gaan ze dan na de koffie met z'n vijven en drie IDAL 3G-apparaten met 20 milliliter vaccinflesjes erop aan de slag. 'Dat is vaste prik', zegt Pierik met een lach.

'Twee medewerkers sluiten de biggen in de kraamhokken op en drie personen geven de dosis van 0,2 cc in de nek of aan de binnenkant van de bil, afhankelijk van hoe ze het dier oppakken. Dit maakt voor het resultaat niets uit. Het is echt teamwerk, en binnen anderhalf uur hebben ze de klus geklaard', vervolgt de varkenshouder.

Wat Pierik opvalt, is de rust onder de biggen tijdens het naaldloos vaccineren. 'Het is bijna stil als we ermee bezig zijn', omschrijft hij de werksfeer in de kraamstal. 'Entreacties zoals we die kenden, zijn verdwenen; alleen kun je bij sommige biggen een bultje voelen op de entplek.' Teuwen geeft aan dat dit het gevolg is van een heftige lokale reactie. 'Al komt die lang niet bij alle dieren op die manier tot uiting. Het is een teken dat het immuunsysteem aan het werk is gezet.'

Ook optie voor zeugen

Het naaldloos vaccineren van biggen is voor Pierik een blijvertje. Het onderhoud van de IDAL 3G na elke 50.000 vaccinaties kan hij op zijn SPF-bedrijf laten uitvoeren. 'Ik ben zeker tevreden, anders had ik mijn verhaal niet gedaan', benadrukt hij.

'Arbeidsgemak en diervriendelijk werken vind ik heel belangrijk. Misschien is het ook wel een idee om mijn eigen aangefokte gelten naaldloos tegen circo te vaccineren, of kan het een optie zijn voor mijn zeugen die standaard iedere cyclus op de zestigste dag in de dracht een prik tegen PRRS krijgen', vervolgt Pierik.

Voor Teuwen is het aanleiding om het proces van het naaldloos verstrekken van het PRRS-vaccin bij de zeugen toe te lichten. 'Zeugen in elke vorm van groepshuisvesting kun je prima naaldloos vaccineren op plekken waar de huid niet te behaard is, zoals op de uier of onder de staart en rond de kling. Ik kom dat graag demonstreren.'

Omdat op Pieriks bedrijf met een hoge gezondheidsstatus toch al IDAL 3G-apparaten voorhanden zijn, is het alleen een kwestie van vaccinflesjes bestellen en het juist aanmaken van het levend verzwakt PRRS-vaccin. 'Dat moet geen enkel probleem zijn', reageert Pierik. 'Maar eerst wil ik het voorleggen aan mijn dierenarts.'