Vijf vragen over openbaar maken van bedrijfsgegevens van veehouders

De Wet open overheid (Woo) is bedoeld om overheidsinformatie toegankelijk te maken en zo controle op de overheid mogelijk te maken. Maar in de praktijk lijken veel verzoeken zich te richten op het openbaar maken van bedrijfsgegevens.

Waarom worden bedrijfsgegevens openbaar gemaakt?

Dit is het gevolg van een verzoek in het kader van de Woo door de journalistieke platforms NRC, Follow the Money en Omroep Gelderland. Zij vroegen om emissiedata van veehouders die actief waren in de periode 1989-2022.

Voormalig minister Femke Wiersma van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verzette zich daar fel tegen. Dit ondanks herhaalde verzoeken van het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding en een uitspraak van de Raad van State die haar in het ongelijk stelde.

Wie ontvingen de brief?

De brief is gestuurd naar de veehouderijbedrijven die binnen dit besluit vallen en in 2022 een Gecombineerde opgave indienden. Omdat gegevens zijn gevraagd vanaf 1989, is de totale groep veehouders wiens gegevens openbaar worden gemaakt met 300.000 veel groter.

Niet iedereen die tussen 1989 en 2022 veehouder was, is dus geïnformeerd. Dit komt doordat een groot deel van hen waarschijnlijk niet meer actief is, verklaart de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Om welke gegevens gaat het?

Het gaat om adressen, inclusief onder meer dieraantallen, staltypen, hectares en geteelde gewassen. In een video op Nieuwe Oogst merkt bestuurslid Jos Naalden van de Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV) op dat de Woo-verzoeken 'activistisch' beginnen te lijken, gezien het grote aantal.

Voor BBB-Kamerlid Caroline van der Plas was de video op Nieuwe Oogst aanleiding voor Kamervragen. Ze heeft landbouwminister Jaimi van Essen gevraagd daar voor 23 april op te reageren. Dan vindt het Kamerdebat plaats over de veehouderij en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

Waar zit de zorg van veehouders?

Veehouders weten niet hoe de gegevens worden gebruikt en of ze wel juist worden geïnterpreteerd. Zij oordelen dat het gaat om privacygevoelige informatie. Bovendien komen de woon- en werkadressen van veehouders vaak overeen. Verschillende partijen, waaronder LTO Nederland en de POV, doen er alles aan om de openbaarmaking te voorkomen.

Kunnen veehouders ook zelf bezwaar maken?

Ja, dat kan tot eind maart. RVO heeft al zo'n 1.400 bezwaren ontvangen. Bezwaar of beroep aantekenen betekent niet automatisch dat het besluit wordt stopgezet. Dat moet apart worden gevraagd bij de rechter. LTO en POV hebben al een dergelijk verzoek ingediend om het besluit tijdelijk te stoppen.