Aantal stalbranden blijft hoog, ondanks minder dierlijke slachtoffers

Dit jaar werden in totaal 41 stalbranden geregistreerd. Bij elf incidenten kwamen samen ruim 60.000 dieren om het leven, voornamelijk pluimvee. Een jaar eerder telde Nederland 43 stalbranden, waarbij meer dan 62.000 dieren stierven. Dat aantal lag toen fors hoger dan in 2023.

Verzekeraars dringen al geruime tijd aan op een wettelijk verplichte elektrakeuring en een aparte brandveiligheidskeuring voor agrarische bedrijven. De aangekondigde invoering daarvan door het kabinet is volgens algemeen directeur Richard Weurding van het Verbond van Verzekeraars dan ook cruciaal.

Snelheid essentieel

‘Hier hebben we vanaf 2021 voor gepleit, dus we zijn er blij mee. We hopen wel dat de keuringen snel kunnen worden ingevoerd, zeker omdat we in de cijfers zien dat elektra en werkzaamheden de grootste oorzaken zijn van branden’, aldus Weurding.

De overheid stelde in 2021 als doel om in 2026 het aantal stalbranden en het aantal omgekomen dieren te halveren ten opzichte van 2020. In dat referentiejaar kwamen bij zestien branden 108.794 dieren om. Met de huidige cijfers is die doelstelling vrijwel bereikt.

Volgens LTO Nederland-voorzitter Ger Koopmans is dat een belangrijke stap, maar geen reden om achterover te leunen. ‘Het aantal stalbranden moet verder omlaag, dat is logisch. Bijna een halvering in vijf jaar tijd is mooi, maar we zijn er nog niet. Daarom is de campagne zo belangrijk’, zegt hij.

Koopmans benadrukt dat veehouders al veel verantwoordelijkheid nemen op het gebied van brandveiligheid. ‘Gezien de grote verantwoordelijkheid die veehouders nemen om hun brandveiligheid verder te optimaliseren, kijken we hier positief tegenaan. Ook de sectorpartijen nemen bovenwettelijke normen op in hun kwaliteitssystemen en blijven zich inzetten voor brandveilige stallen.’

Bewustwording centraal

De LTO-voorzitter verwijst daarmee naar de campagne Voorkom Stalbrand. Deze is opgezet door het ministerie van LVVN in samenwerking met Brandweer Nederland, Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV), Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) en het Verbond van Verzekeraars. Het initiatief richt zich op het vergroten van de bewustwording onder veehouders over de risico’s en preventie van stalbranden.

Ook Brandweer Nederland spreekt zijn zorgen uit over het uitblijven van een verdere daling. Portefeuillehouder stalbranden Frank van Krieken noemt het ‘betreurenswaardig dat het aantal branden nog steeds niet afneemt’.

‘Als brandweer komen we zo snel mogelijk, maar we zijn wel sterk afhankelijk van preventieve maatregelen die wel of niet zijn genomen om de stalbrand te voorkomen of de brand op z’n minst beheersbaar te houden’, stelt Van Krieken. ‘Hier valt de belangrijkste winst te behalen. Alleen zo kan het aantal dierlijke slachtoffers, de schade en al het persoonlijk leed worden verminderd.’

Elektra belangrijkste risicofactor

Net als in voorgaande jaren waren falende elektrische installaties en werkzaamheden in 2025 de belangrijkste brandoorzaken. Zonnepanelen en luchtwassers gelden daarbij als extra risicofactoren voor ondernemers. Om het risico te beperken, passen veehouders steeds vaker elektrakeuringen toe, gebruiken zij verbeterde isolatiematerialen en worden technische ruimtes vaker gescheiden van dierenverblijven.

Daarnaast zijn via de samenwerking van LTO en haar achterban de afgelopen jaren extra eisen vastgelegd in private kwaliteitssystemen. Zo is een periodieke elektrakeuring inmiddels verplicht binnen de pluimvee-, varkens- en kalverhouderij. Voor veel verzekeraars is zo’n keuring bovendien een voorwaarde om een verzekering af te sluiten.