Varkens entertainen hoort bij moderne sector

Met 24.000 bezoekers en 234 exposanten boekt de driedaagse landbouwbeurs Agridagen in het Belgische Ravels een nieuw record. Zaterdag 21 februari kwamen enkele honderden bezoekers af op het varkenshouderijseminar en netwerkevenement. De EU-richtlijn tegen het couperen van varkensstaarten stuit bij de zuiderburen nog steeds op grote bezwaren en weerstand.

Varkenshouder Piet Paesmans vroeg zich tijdens zijn inleiding hardop af of couperen nog wel van deze tijd is. Hij experimenteert met krulstaarten en ervaart dat alles op en top moet zijn: voer, genetica, klimaat, hokinrichting en -verrijking. 'Maar ook het mentale welzijn en de beleving zijn belangrijk om met succes de krulstaarten eraan te kunnen houden', stelt hij.

Viersterrenhotel

'Een soort hotel met vier sterren creëren is een ideale basis, maar het gaat ook om hoe je je gasten behandelt. Ga je foeteren en stoempen, dan verdwijnt de ultieme beleving van alle comfort en luxe als sneeuw voor de zon en ontstaan frustraties en stress. Dat moet je als varkenshouder ook bij je dieren zien te voorkomen', aldus Paesmans.

Toch blijft de varkenshouder zijn dieren couperen. In België wordt voor varkens met een krulstaart niet extra betaald en het risico is groter. Hoe goed je het volgens Paesmans ook doet, een paar procent van de varkensstaarten is wat beschadigd en levert gedoe op. 'Gaat het een keer mis, dan mogen vleesvarkens niet op transport en volgt afkeur.'

België is er niet klaar voor

Tijdens de discussie vroegen meerdere mensen zich af hoe het betere dierenwelzijn dan is te combineren met het nutteloos weggooien van varkensvlees. Deze discussie moet nog maar eens heel goed worden gevoerd, voordat het couperen van varkensstaarten in de EU echt wordt verboden, zo klonk het.

Maar er gingen ook stemmen op dat de Belgische varkenshouderij niet zo in het defensief moet blijven zitten. In Nederland zijn alle varkenshouders kennis aan het opbouwen over hoe krulstaarten op hun bedrijven wel mogelijk zijn. In Denemarken betalen varkenshouders collectief voor de meerkosten die varkenshouders moeten maken om jaarlijks steeds meer varkens met lange staarten op de markt brengen.

Zulke stimulansen zijn er niet in België en niemand heeft nog het voortouw genomen, ook al is in onderzoek van ILVO een scan over het staartbijtrisico opgesteld. De Belgische sector lijkt nog lang niet klaar te zijn om te stoppen met couperen.

Impact couperen verminderen

Couperen heeft impact op de biggen, maar die impact is volgens Paesmans tot een minimum te beperken. Zo knipt de varkenshouder ongeveer een derde deel van een staart eraf met een vlijmscherp tangetje. Dat klusje voert hij uit terwijl de pasgeboren biggen aan de uier melk drinken bij de zeug en met een zorgvuldig uitgekozen muziekje op de achtergrond. Met een filmpje toont hij aan dat de biggen en zeug er niets van merken en dat ze gewoon doorgaan met zogen.

De impact van muziek op het gedrag van biggen in de kraamstal toont de varkenshouder eveneens met een korte video. Als hij de muziek wat harder uit de luidsprekers laat komen, rennen de biggen met kwispelende staarten in hun hok. 'Bij het horen van goede muziek krijgen ze een stoot van het gelukshormoon dopamine door hun lijfjes en dat maakt ze blij', licht hij toe. 'In de moderne varkenshouderij moeten we onze varkens meer entertainen.'