‘Een computer maakt geen fouten’

In de champignonteelt draait vrijwel alles om het goed beheersen van het klimaat in de cellen. De temperatuur, luchtvochtigheid, het CO2-gehalte, luchtstromen en teeltfasen worden continu gemonitord en bijgestuurd. De computer bepaalt niet alleen wat er gebeurt, maar vooral ook wanneer en hoe. Veel kennis die wij voor de champignonteelt ontwikkelen, vindt uiteindelijk ook zijn weg naar de varkenshouderij. Maar champignonkwekers hebben niet te maken met levende have.

Ook in de varkenshouderij worden steeds meer beslissingen gebaseerd op data. Klimaatcomputers sturen ventilatie en verwarming aan. Voersystemen sturen een bepaalde hoeveelheid voer naar de varkens. Sensoren registreren gedrag, prestaties en gezondheid. En AI staat klaar om patronen te herkennen die voor mensen nauwelijks zichtbaar zijn.

De vraag is daarom niet meer óf computers een grotere rol gaan spelen in de stallen, maar hoe ver we daarin willen gaan. Want als een computer geen fouten maakt, waarom zouden we dan niet streven naar een volledig autonome stal? Een stal waarin geen dagelijkse controlerondes meer nodig zijn. Waar camera’s ieder dier volgen. Waar sensoren continu meten wat er gebeurt. Waar algoritmes zelfstandig beslissen over klimaat, voeding, gezondheid en energieverbruik.

Maar dan ontstaat een interessant dilemma. De computer regelt alles en doet het mogelijk beter dan wij. Op een hete zomerdag moet de computer een keuze maken. Maximale koeling geeft de dieren het hoogste comfortniveau, maar vraagt veel energie. Een iets hogere temperatuur verlaagt het energieverbruik en de CO2-uitstoot aanzienlijk, maar gaat wel ten koste van een stukje diercomfort. Twee keuzes met verschillende uitkomsten. Welke kiest de computer? En vooral: wie heeft bepaald dat dát de juiste keuze is?

Een computer kan rekenen. Optimaliseren. Patronen herkennen. Afwegingen maken op basis van regels die wij hem geven. Maar wat gebeurt er als hij beter wordt in die afwegingen dan wij? Zijn we dan bereid om de verantwoordelijkheid uit handen te geven?

Claudia Weick
Productmanager Varkens bij Fancom