‘Elke staart is een tientje waard’

Al lang werken we als sector toe naar varkens met lange staarten, het is geen gemakkelijk proces. Sinds 2019 is het onderdeel gemaakt van het Actieprogramma Vitale Varkenshouderij om er ketenbreed aan te werken.

Nu liggen er nog kansen in de markt; onderscheidend vermogen op welzijn en gezondheid van varkens. De kosten die daarvoor moeten worden gemaakt, kunnen niet alleen op het bord van boeren komen. Als we wachten totdat het wetgeving wordt, is dat wel het geval. Met alle gevolgen van dien. De concurrentiepositie neemt alleen maar af.

Gezien de korte tijd die ons rest en de enorme opgave waar we voor staan, kunnen we geen dag meer verloren laten gaan. Ik weet dat er voor en achter de schermen druk wordt geëxperimenteerd, zowel door varkenshouders als door ketenpartners, met bijvoorbeeld voer en genetica.

Geen gouden oplossing

Er is veel aandacht voor stalinrichting, hokverrijking, sociaal gedrag en uitgekiend voer voor met name biggen en jongere varkens. Deze inzet hebben we als keten hard nodig om 2030 niet te laten eindigen in een bloedbad, letterlijk en figuurlijk. Het is niet simpel. De gouden oplossing bestaat niet.

Van essentieel belang is dat voorlopers op dit thema durven op te schalen. Hiervoor heb je faciliterend beleid en geld nodig. Immers, een varken met staart vraagt investeringen en meer aandacht. En alle risico’s van een kapotte staart liggen nu op het bordje van de varkenshouder. Denk maar aan boetes (transportwaardigheid), productiedaling bij een doorbraak van staartbijten en het daarmee samenhangende afboeken van waarde.

Qua transportwaardigheid wordt al erg lang gepraat met de toezichthouders op transport en slacht. Er moeten gradaties van staartschade worden bepaald. Wat mag nog wel worden vervoerd en geslacht en wat niet. En met welk niveau van toezicht op voedselveiligheid, zonder dat de slachtefficiëntie in gevaar komt? Er is nog steeds niets concreet en alle risico’s liggen nog steeds op het bord van boeren.

Markt hangt achterover

Helaas moeten we ook constateren dat ‘de markt’ achterover blijft hangen. Dom, je hebt nu nog vier barbecueseizoenen de kans om je te onderscheiden met je product. Elke staart is een tientje waard. Een tientje op een heel varken is ‘peanuts’ vergeleken met de uitstraling die je als (retail)keten kunt hebben richting maatschappij en overheid. Hard nodig, gezien de politieke onrust over het hervatten van de vleesaanbiedingen bij de Jumbo.

Soms heb je aanbiedingen nodig om vraag en aanbod in evenwicht te brengen, om voedselverspilling of afwaardering tegen te gaan. Juist Jumbo verdient een pluim, want deze retailer betaalt als enige 10 euro voor elke lange staart in een pilot van het concept Varken op z’n Best van de Van Loon groep. Chapeau, Jumbo!

Voorbeeld van Jumbo volgen

Het wordt tijd dat Albert Heijn, Lidl, Aldi en alle retailers rond Superunie het goede voorbeeld per direct volgen. Ook out-of-homekanalen moeten hierop worden aangesproken. En laten we geen discussies voeren over dat het 8,80 euro moet zijn. Uitstelgedrag. Een tientje is al te weinig vergeleken met bedragen in diverse onafhankelijke studies.

En o ja, dat tientje is geen inkomensverrijking, maar een broodnodige vergoeding voor de extra kosten die gepaard gaan met het houden van varkens met een lange staart. En afboeken van waarde wanneer die kans de verkeerde kant opvalt. 

Eric Stiphout
Vicevoorzitter dagelijks bestuur POV