'De pest van menselijk handelen'

Toevallig worden kadavers van met Afrikaanse varkenspest (AVP) besmette wilde zwijnen gevonden in de buurt van een onderzoeksinstituut dat met het virus mag werken. Tja, dat je dan liever niet aantoont dat het uit dit laboratorium komt, snap ik wel. Dan moet je de schade die dit veroorzaakt betalen. En die schade loopt in de tientallen miljoenen, als het niet veel meer is. Zeker als je de effecten hiervan op heel Europa meetelt.

Dat de uitbraak van het AVP-virus bij wilde zwijnen een gevolg is van menselijk handelen, kan niet anders. Een ziek wild zwijn loopt nu eenmaal niet van de dichtsbijzijnde besmette gebieden in Italië of Duitsland naar Spanje. Dat is te ver. En als het al die kant oploopt, komt het eerst andere wilde zwijnen tegen die het zal besmetten. Dan worden er zwijnen of varkens met AVP gevonden in Frankijk voordat het virus in Spanje toeslaat.

Besmette zwijnen zullen ook niet van een andere kant Spanje binnenkomen. Ze kunnen prima zwemmen, maar de Atlantische Oceaan of Middellandse Zee zijn toch een brug te ver.

De mens is en blijft op een of andere manier de oorzaak. Toch een onontdekt foutje vanuit het laboratorium? Het betreft immers een variant die niet in Italië, Duitsland en Oost-Europa voorkomt. Of komt het toch van een andere plek? Wie het weet mag het zeggen.

Virus waait niet binnen

De uitbraak leert in ieder geval dat menselijk handelen de oorzaak moet zijn. De varkenshouder mag daar ergens ook blij mee zijn. Want stel dat er zieke wilde zwijnen buiten rondom de stal lopen, dan zal het virus niet binnenwaaien. Die kans is nihil tot vele cijfers achter de komma.

Wel kan het virus binnenwandelen via de mens en gelukkig kun je daar met een goede bioveiligheid wat aan doen. Direct of indirect contact tussen zieke zwijnen en gezonde varkens kun je voorkomen. Al moet je wel goed blijven opletten; een foutje is snel gemaakt, dat is nu eenmaal de pest van menselijk handelen. En daar moet iedereen in de hele keten aan meewerken. Waarbij ik dan niet begrijp dat ik toch nog wel geregeld een vuile varkenstransportvrachtwagen zie rijden.

Doen we alles goed, dan blijven de varkens gezond. Dan is het enige – en wel vervelende – risico dat er een keer AVP opduikt bij wilde zwijnen door menselijk handelen, met naar verwachting helaas grote gevolgen voor de export en de prijs.

John Lamers
Redactie Varkens