Nieuws

Kernramp Fukushima leidde tot kruising tussen tamme varkens en wilde zwijnen

Fokkerij Ilona Lesscher 09 maa 2026 om 15:05uur

Tamme varkens die na de Japanse kernramp van Fukushima uit hun stallen ontsnapten, hebben zich gekruist met wilde zwijnen. Nieuw genetisch onderzoek laat zien dat vooral de moederlijn van deze dieren ervoor zorgde dat generaties elkaar sneller opvolgden. Daardoor verdwenen de genen van het tamme varken vrij snel weer uit de populatie.

Dat blijkt uit een studie van onderzoekers van onder meer Fukushima University en Hirosaki University, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Forest Research. Na de kernramp werden grote gebieden rond de kerncentrale ontruimd. Tamme varkens konden ontsnappen uit verlaten bedrijven en trokken naar omliggende landbouwgronden en bossen. Daar vermengden ze zich met wilde zwijnen.

Doordat menselijke activiteit vrijwel volledig ontbrak en er geen nieuwe dieren werden geïntroduceerd, ontstond volgens de onderzoekers een unieke situatie. Daardoor kon grootschalige hybridisatie tussen tamme varkens en wilde zwijnen worden bestudeerd.

Snellere voortplanting

Tamme varkens hebben een andere voortplantingscyclus dan wilde zwijnen. Ze kunnen het hele jaar door jongen krijgen, terwijl wilde zwijnen doorgaans slechts één keer per jaar werpen.

Volgens de onderzoekers werd deze eigenschap via de moederlijn doorgegeven aan hybride nakomelingen. Daardoor volgden generaties elkaar sneller op. Tegelijk werden de genen van het tamme varken relatief snel verdund door herhaalde kruisingen met wilde zwijnen.

Voor het onderzoek analyseerden wetenschappers mitochondriaal DNA – dat via de moeder wordt doorgegeven – en andere genetische merkers van 191 wilde zwijnen en 10 tamme varkens die tussen 2015 en 2018 in het gebied waren verzameld.

Weinig varkensgenen over

Uit deze analyses blijkt dat wilde zwijnen met mitochondriaal DNA van tamme varkens vaak nog maar een klein aandeel varkensgenen in hun totale genetische samenstelling hebben. Veel dieren bleken al meer dan vijf generaties verwijderd te zijn van de oorspronkelijke kruising tussen tamme varkens en wilde zwijnen.

Volgens de onderzoekers kan dit mechanisme ook elders optreden, in gebieden waar verwilderde varkens en wilde zwijnen met elkaar in contact komen. Inzicht in deze genetische processen kan helpen bij het beheer van invasieve soorten en bij het voorspellen van snelle populatiegroei.